Jannah Theme License is not validated, Go to the theme options page to validate the license, You need a single license for each domain name.

ریشه های فکری و نگرش حماس نسبت به قضیه اسرائیل / بخش اول

حماس مخفف واژه «حرکه المقاومه الاسلامیه»یعنی جنبش مقاومت اسلامی است . در ماه دسامبر سال 1987 یک اعلامیه در میان مردم کرانه غربی و نوار غزه بعد از نماز جمعه پخش شد اعلامیه حاوی حمله «قیام مقدس» بود که کمتر از یک ماه بعد از شروع انتفاضه در دسامبر سال 1987 ظاهر شد .چنین واژه ای پس از یک هفته از وقوع قیام ملت مسلمان فلسطین از سوی اخوان المسلمین شاخه فلسطین حماس اعلام گردید .ریشه حماس به جنبش اخوان المسلمین مصر برمیگردد. حسن البنا جنبش طرفدار احیا گری مصر را تآسیس کرد . حسن البنا تلاش میکرد گروه دینی اصیلی را بوجود آورد که از کاربرد آموزه های اسلامی در تجارت ،رفاه اجتماعی ،آموزش وحتی آمادگی جسمانی حمایت میکرد .در اوایل سال 1928 البنا جنبش اخوان المسلمین را در مصر تاسیس کرد تا همین برنامه ها را انجام دهد. اخوان المسلمین تاکید میکرد که جهل شیوه اسلامی نیست و یک مسلمان خوب باید آموزش ببیند .در سال 1936 این جنبش زمانی جلب توجه کرد که میخواست افراد داوطلب را به فلسطین برای کمک به فلسطین برای دفع کردن خطر که برای شان از جانب استعمار گران بریتانیا و طرح های اسراییل بود بفرستد .این شاخه بطور گسترده شاخه فلسطینی اخوان المسلمین(حماس) را کمک کرد و در سال 1987 آنرا اعلام کرد . شاخه اخوان المسلمین فلسطینی با تعدادی از گروه های کوچک کار خود را در اجتماعات شروع کردند . در سال 1943 یک شعبه ملی بنام جامعه مکارم بیت المقدس بوجود آمد .مشارکت نماینده فلسطینی در پنجمین مجمع اخوان المسلمین در الیپوی سوریه در سال 1944 دلالت واضح بر وجود شاخه فلسطینی آن دارد. دفترمرکزی اخوان المسلمین فلسطینی بصورت رسمی در 6 می سال 1946 با حضور شخصیت های برجسته فلسطینی افتتاح شد . در اوایل سال 1948 جنبش اخوان هم در قسمت اعضای و هم قابل رویت بودن رشد کرد.مبارزات بسیج عمومی این جنبش به وضوح بر علیه صهیونیست ها بود و مردم را برای جهاد بر علیه حکومت بریتانیا و صهیونیست ها دعوت میکرد.بعد از به وجود آمدن اسراییل این جنبش درمیان فلسطینی ها فعال باقی مانده است.به دلیل سرکوب شدن توسط مقامات مصر در غزه و توسط اردن در کرانه غربی اخوان فعالیت های خود را به آموزش های دینی کاربرد قانون اسلام در موضوعات شخصی و مدنی ،محدود کرد. در اواخر سال 1980 اخوان تصمیم گرفت که قدرت خود را در مقابل اشغالگران متمرکز نموده افزایش دهد .سوابق اخوان المسلمین در فلسطین بر حسب تحولات سیاسی،اجتماعی و نظامی به چهار مرحله تاریخی بر میگردد.
1:دوران رستاخیز و آشکار شدن یک گروه مذهبی –سیاسی در کشور مصر و سپس در دهه 30 برای اولین بار در مناطق نوار غزه فلسطین بعنوان اخوان المسلمین اعلام موجودیت نمود . اخوان المسلمین طی دهه های 30 و 40 از مبارزات سیاسی و جهاد گرانه (نظامی ) علیه اشغالگری اسراییل بر خوردار بود.
2:در دهه 50 با روی کار آمدن ناصردر مصر از مبارزات سیاسی و نظامی اخوان المسلمین در فلسطین کاسته شد،بطوری که فعالیتهای آشکار سیاسی آنان بخود جنبه زیر زمینی و مخفی گرفت در این مرحله سیطره فضای ملی گرایی عده ای از سران اخوان المسلمین مانند صلاح خلف (ابو ایاد )یاسر عرفات (ابو عمار)وخلیل الوزیر (ابو جهاد)جدا شده و جنبش ملی گرایی فلسطینی فتح را براه انداختند.
3:با مطرح شدن فتح و سپس پیدایش دیگر گروه های ملی و چپ گرا فلسطینی در دهه 60 بهمراه آغاز مبازرات سیاسی و نظامی آنان علیه اسراییل بتدریج سازمان اخوان المسلمین در فلسطین اشغالی 1967 (در نوارغزه و کرانه باختری رود اردن )فعالیتهای سیاسی و مبارزاتی خود را از دست داد و طی دو دهه 60 و 70 فقط به جنبه های دینی و مذهبی توجه نمود . در این زمینه اخوان المسلمین بحدی در امور مذهبی بدون سیاست و بدون مبارزه علیه اسراییل زیاده روی نمود که برای آسیب نرسیدن به موسسات اسلامی و یا برای تعطیل نشدن چنین مراکزی از سوی مقامات امنیتی اسراییل به اخذ مجوز قانونی تن داد . از اینرو رسما ساختار تشکیلاتی اخوان المسلمین با توجه به مجوز قانونی از طرف اسراییل دست نخورده ماند .اما هرگونه فعالیت های سیاسی و مبارزاتی در داخل سرزمین اشغالی به کنار گذاشته شد . پیروزی مجاهدین در برابر اتحاد جماهیر شوروی در افغانستان و پیروزی انقلاب اسلامی در ایران تاثیر به سزای در دوران تشکیلات اخوان المسلمین به لحاظ تحول فکری –سیاسی بر جای گذاشت .چنین تحولی منجر به پیدایش سازمان جهاد اسلامی فلسطین گردید.
4:با بروز قیام ملت مسلمان فلسطین که آنرا به نام انتفاصه یاد میکنند در اواخر دهه 80 اخوان المسلمین مواجه با موج مبارزاتی ملت فلسطین گردید .در شرایط انتفاضه چنان اخوان المسلمین همسو با جریانات ستیز و مبارزه مردم فلسطین (انتفاضه)نمی گردید ،دیگر رقبای گروهی و سازمان های فلسطینی چون ساف (سازمان آزادی بخش فلسطین)،جهاد اسلامی و…… در عرصه سیاسی و اجتماعی فلسطین را به خود اختصاص می دادند .از اینرو با توجه به شرایط قیام ملت مسلمان فلسطین (انتفاضه)اخوان المسلمین جنبش مقاومت اسلامی (حماس)را رسما اعلام نمود .حماس با هدف کوتا مدت مقاومت در برابر اشغال اسراییل شروع به کار کرد.با این وجود هدف دراز مدت حماس تآسیس دولت اسلامی در تمام فلسطین تاریخی بود که در واقع همان اهداف استراتیژیک اخوان را در مسئله فلسطین تاریخی در فلسطین تحت عنوان حماس بیان میکند.اخوان المسلمین تحت شعار تاریخی هیچ دولت به نام اسراییل وجود نداشته باشد در فلسطین آغاز به فعالیت کرد و این پیشینه تاریخی از بدو تاسیس دولت بنام اسراییل آغاز گردیده و تا کنون ادامه داشته ودارد و بیش تر از پیش با پیروان جان به کف و مجاهدان آزاده اش تشدید یافته و یک تهدید کاملا سیاسی –نظامی برای دشمن تلقی گردیده است.پس از شکست خلافت عثمانی و پیروزی متحدین در جنگ جهانی اول مسئله فلسطین به یکی از دغدغه های اصلی جنبش اسلامی در منطقه تبدیل شد .اخوان المسلمین از زمان شکل گیری اش ،توجه ویژه ای به مسئله فلسطین و منازعه اعراب و اسراییل داشته و این موضوع به یکی از ارکان بنیادین حرکت سیاسی-اعتقادی آن مبدل گشته است.نخستین رهبران اخوان همواره کوشش وافری در مبارزه با دشمن صهیونیستی و آزاد سازی سرزمین های اشغالی به عمل آورده اند.تصویب قطعه نامه 29نوامبر سال 1947 سازمان ملل متحد مبنی بر تجزیه فلسطین مهمترین تاثیررا بر تشکیلات اخوان المسلمین بر جای گذاشت.مداخله عملی اخوان در امور فلسطین ،با بازدید عبدالرحمن البنا (برادر مرحوم حسن البنا )موسس اخوان المسلمین مصراز فلسطین در سال 1935 و ملاقات او با حاج امین حسینی رئیس وقت شورای عالی مسلمانان بیت المقدس آغاز گردید.این باز دید در واقع منعکس کننده توجهات اخوان به آرمان فلسطین بود.جنبش اخوان در آن سالها برای دفاع از حقوق فلسطینیان به بسیج توده ها در عرصه های مختلف پرداخت .ابتدا به منظور مشارکت عمومی و حمایت از فلسطینیان و سهیم کردن اعراب ،به خصوص هم کیشان خود در مصر کمیته همیاری و جمع آوری کمک های مالی تشکیل داد.اخوان با شرکت در جنگ علیه اسراییل در سال 1948 نقش مهمی در پشتبانی از فلسطینیان و بر انگیختن احساسات مذهبی ایفا کرد.امام حسن البنا در کنگره سوم 1935خواستار جمع آوری کمک های مالی به منظور حمایت و پشتبانی از مسئله اصلی مسلمانان یعنی قضیه فلسطین شد. در آن مقطع اززمان روزنامه های در اختیار اخوان در سراسر مصر دست به تبلیغ وسیع به نفع فلسطینیان زدند و ضمن پوشش اخبار میدان های جنگی و تحولات میدان صحنه فلسطین ،مردم را در جهت عزیمت داوطلبان به جنگ برای دفاع از آرمان آن تشویق میکردند. اخوان المسلمین با پخش شب نامه های در سطح جامعه مصر،مردم را به تحریم مطبوعات و موسسات وابسته به یهودیان دعوت وبه افشای نام متصدیان این بنگاه ها می پرداخت.برپایی جلسات ،کنگره ها و کنفرانس های گوناگون در باره آنچه در اراضی فلسطین میگذرد ،از دیگر اقدامات این جنبش را در راستای حمایت از آرمان فلسطین بود.عمر تلسمانی رهبر دهه 50 میلادی تشکیلات اخوان در خصوص انحلال سازمان توسط جمال عبدالناصر معتقد است که اخوان در سال 1954 به دلیل آنکه تهدیدی برای موجودیت اسراییل به شمار می رفت انحلال شد .شعله ور شدن آتش خشم فلسطینیان و آغاز موج های گوناگون انتفاضه در سال های اخیر و شرکت جنبش حماس (شاخه فلسطینی اخوان در فلسطین)در مراحل مختلف آن تا به دست گیری قدرت در نوار غزه ،نشانه آرمان مشترک اخوان و شاخه فلسطین آن در آزاد سازی سرزمین مناطق اشغالی از دست صهیونیست هاست.مردم فلسطین در مراحل متفاوت مبارزه با صهیونیست ها ،از دو موضوع رنج فراوان برده اند.یکی ددمنشی و سرکوب خشونت باراز سوی رژیم صهیونیستی و دیگری ظلمی که رژیم های حاکم برمصر در چند دهه اخیر در قالب حمایت های گوناگون خود از تل آویو پایتخت اسراییل به مردم فلسطین روا داشتند. در این چند دهه مردم مصر از امکان حمایت گری مادی و معنوی از هم آئینان خود در نوار غزه به خاطر سیاست های مبارک در قبال صهیونیست ها محروم بودند.حتی در زمان حکومت مبارک کار به جای رسید که با احداث دیوار های حایل چند متری ،مانع ارسال کمک های مردمی جامعه مصر به مردمی محاصره شده فلسطین در غزه می شد.به نظر میرسد اخوان مواضع و سیاست های گذشته خود را در خصوص مسئله فلسطین با رعایت شرایط جدید منطقه یی و بین المللی ادامه خواهد داد و بر ایستادگی در مقابل رژیم صهیونیستی و دفاع از حقوق مردم فلسطین به طور جدی تری تاکید خواهد نمود. اخوان از ابتدا یکی از اهداف و بر نامه های سیاسی –اعتقادی خود را مبارزه با اسراییل قرار داده بود و همواره خواستار اتحاد کشور های اسلامی و عربی در این راستا بود.بر این اساس اخوانی ها همواره مخالف رویکرد رژیم های عربی برای سازش و همکاری با اسراییل بوده اند و از جمله با امضای توافق صلح با این رژیم به شدت مخالفت کرده اند .به اعتقاد اخوان ،حمایت از مردم فلسطین در مقابل رژیم اشغالگر،ضروری و دفاع ازآن مشروع و از نظر دینی واجب است.اخوان در جریان جنگ های 33 روزه رژیم صهیونیستی با لبنان از مقاومت حزب الله لبنان در مقابل رژیم صهیونیستی آشکارا حمایت کرد.اخوان در جریان کشته شدن تعدادی از مامورین امنیتی مصر توسط اسراییل در دوره پس از سقوط مبارک در صحرای سینا نیز خواستار پاسخ نظامی مصر به این رژیم شد .همچنان اخوان به سایر اقدامات حمایت گرانه در قبال مردم فلسطین از جمله دفاع قوی از مسئله فلسطین در کلیه مجامع بین المللی ،بر داشتن دیوار های حایل بین نوار غزه و صحرای سینا، تردد شهروندان بین دو منطقه و انتقال آسان برق به نوار غزه که در چند سال اخیر در پی حملات مکرر اسراییل ،از فقدان برق رنج مفرط میبردند مبادرت و پیشی ورزیده اند.اخوان با دشمنان سرسخت فلسطینی و مبانی فکری اسلامی دشمنی آشتی ناپذیر دارد.اخوان بر اساس مبانی فکری خود از زمان شکل گیری تاکنون وبه رغم بعضی از نوسان ها ،همواره دشمن سر سخت اندیشه های چپ و مارکسیسم بوده و هیچ گاه در خلال این مدت تعاملی با آن نداشته .اخوان در طول مدت حیات خود در بعد فرهنگی و اخلاقی مخالف غرب و آمریکا بوده است عمر تلمسانی در خصوص مواضع امریکا در قبال اسراییل میگویید «ما به امریکایی ها گفته ایم که از مواضع آنها در قبال اسراییل متاسفیم و این مواضع را غیر عادلانه میدانیم و آنها نسبت به هر کشوری به اسراییل متمایلند که این امر موجب گلایه ما از امریکا و سیاست های آنها و هم پیمانانشان در قبال فلسطین است».اخوان در راهبرد سیاست های خارجی خود باید در زمان حاکمیت اخوان در مصر راه تامل و تسامح را به پیش میگرفت ولی بر عکس اخوان از برخی سیاست های منطقه یی امریکا به ویژه در قبال رژیم صهیونیستی انتقاد تند داشته، و آن را حامی محکم برای اسراییل دانسته است .سخنگوی جنبش اخوان در همان اوایل پیروزی حرکت مردمی مصر طی اظهارات 2011 در خصوص امریکا گفت «امریکا باید در سیاست های منطقه یی خود تجدید نظر نماید در غیر اینصورت هم پیمانان خود را از دست خواهد داد زیرا ثبات بر اساس آزادی ،دموکراسی و دادورزی و ارزش های انسانی تحقق خواهد یافت بدون باز گرداندن این صورت چه مصر و چه کشور های عربی اسلامی روی ثبات و آرامش را نخواهد دید و امریکا همواره مورد خشم ملت ها خواهد بود.این امر به ویژه در مورد فلسطین که تحت اشغال صهیونیسم است اهمیت مضاعفی دارد.برخی از دولت های عربی اعلام کرده اند که مایل به برقراری صلح و روابط دیپلوماتیک با اسراییل هستند مشروط بر اینکه بر مرز های سال 1967 خود باز گردد یعنی خطِ جنگ که نیم قرن پیش به پایان رسید ولی موضع اخوان در این مسئله موضع حماس نسبت به قضیه دولت اسراییل است که اخوان المسلمین در طول تاریخ و خواست شاخه اخوان المسلمینش که همانا حماس است، میباشد و برای تحقق این آرمان تا کنون این مبارزه مقدس نسبت به هر جریان های اسلامگرای دیگر مبادرت ورزیده است.

نوشته: ص. فطرت

 

 

 

Show More

ځواب دلته پرېږدئ

ستاسو برېښناليک به نه خپريږي. غوښتى ځایونه په نښه شوي *

Back to top button